Κυριακή, 20 Νοεμβρίου 2011

Ο διαβήτης

  
"Ο διαβήτης δεν είναι αρρώστια, είναι τρόπος ζωής"
Πολυουρία, πολυδιψία, πολυφαγία και απώλεια σωματικού βάρους. Αυτά είναι τα πρώτα συμπτώματα του σακχαρώδους διαβήτη που μπαίνει στη ζωή των πασχόντων εντελώς ξαφνικά με ναυτία, εμέτους, διάχυτο κοιλιακό άλγος και απώλεια συνείδησης.

Συχνά, η πρώτη εκδήλωσή του μπορεί να είναι η ανάπτυξη διαβητικής κετοοξέωσης. Μπορεί όμως να έχουμε και αδυναμία, κόπωση, ζάλη και ευπάθεια σε λοιμώξεις ή να αισθανόμαστε εντελώς υγιείς, όταν ο διαβήτης τύπου 2 εισέλθει αργά, βαθμιαία, όπως λένε οι ειδικοί, στον οργανισμό.

Οταν μάλιστα εγκατασταθεί η διαβητική κετοοξέωση, χαρακτηριστική είναι η αναπνοή Kussmaul, που συνίσταται σε βαθιές, παρατεταμένες και συνοδευόμενες από αναστεναγμό αναπνοές, καθώς και η απόπνοια ακετόνης (χαρακτηριστική οσμή στην αναπνοή του ασθενούς). Ακολουθούν θόλωση της διανοίας, μειωμένη αντίδραση στα ερεθίσματα, υπνηλία και κώμα, εάν η κετοοξέωση δεν αντιμετωπιστεί.

«Ο διαβήτης ίσως είναι το τίμημα που πληρώνουμε στην καταναλωτική κοινωνία. Ομως, στη σημερινή εποχή μας δεν είναι αρρώστια, είναι τρόπος ζωής, ένας τρόπος που διδάσκεται και μαθαίνεται και κανείς εξοικειώνεται να ζει μαζί του για πολλά χρόνια» μας λέει ο δρ Χρήστος Σπ. Ζούπας, ειδικός παθολόγος-διαβητολόγος, διευθυντής του Διαβητολογικού Κέντρου στο Νοσοκομείο Υγεία.

Εύκολη η διάγνωση
Η διάγνωση του διαβήτη είναι εύκολη, όταν υπάρχουν τα κλασικά συμπτώματα, και αρκεί η επιβεβαίωση με τη μέτρηση του σακχάρου του αίματος. Η διάγνωση γίνεται επίσης εύκολα, όταν ο ασθενής παρουσιάζεται με συμπτώματα και σημεία διαβητικής κετοοξέωσης. Τα διαγνωστικά κριτήρια που έχουν θεσπιστεί για τη διάγνωση του σακχαρώδους διαβήτη είναι τα ακόλουθα:
Α. Παρουσία κλασικών συμπτωμάτων του διαβήτη και τιμή γλυκόζης σε οποιαδήποτε στιγμμή > 200mg/dl.

Β. Τιμή σακχάρου νηστείας (που λαμβάνεται δηλαδή έπειτα από 8 τουλάχιστον ώρες αποχής από την πρόσληψη τροφής) > 126mg/dl.

Γ. Τιμή σακχάρου 2 ώρες έπειτα από φόρτιση με 75g γλυκόζης από το στόμα > 200mg/dl.

Ενας άλλος χρήσιμος δείκτης είναι η τιμή της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c). Δεν χρησιμοποιείται για τη διάγνωση του σακχαρώδους διαβήτη αλλά για την παρακολούθηση της ρύθμισης του σακχάρου αίματος, αφού αντικατοπτρίζει τη μέση τιμή σακχάρου αίματος τους τελευταίους τρεις μήνες πριν από την εξέταση. Τιμές HbA1c < 6% θεωρούνται ενδεικτικές καλού γλυκαιμικού ελέγχου.

Πολλές οι επιπλοκές
Οι επιπλοκές του σακχαρώδους διαβήτη διακρίνονται σε οξείες και χρόνιες. Στις οξείες συμπεριλαμβάνονται:

Α. Η διαβητική κετοοξέωση, που είναι μια επικίνδυνη επιπλοκή, θεωρείται επείγον περιστατικό και απαιτεί την άμεση διακομιδή του ασθενούς στο νοσοκομείο. Με την κατάλληλη και έγκαιρη θεραπεία η διαβητική κετοοξέωση αποτελεί κατάσταση πλήρως αναστρέψιμη.

Β. Το υπερωσμωτικό μη κετωσικό κώμα που χαρακτηρίζεται από αύξηση της ωσμωτικότητας του πλάσματος (>350 mOsm/L), πολύ υψηλά επίπεδα σακχάρου αίματος (>600mg/dl) και απουσία κετοοξέωσης. Διάφορες αιτίες μπορούν να πυροδοτήσουν την εμφάνιση του υπερωσμωτικού μη κετωσικού κώματος, όπως η σηψαιμία, το έμφραγμα του μυοκαρδίου, η παγκρεατίτιδα, η αιμορραγία από το γαστρεντερικό και η λήψη φαρμάκων. Εμφανίζεται συχνότερα σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2.

Γ. Η υπογλυκαιμία η οποία αποτελεί ουσιαστικά επιπλοκή της θεραπείας του σακχαρώδους διαβήτη. Μπορεί να προκληθεί από λανθασμένη δοσολογία κατά τη χορήγηση ινσουλίνης (αυξημένη δόση), έντονη σωματική άσκηση ή μειωμένη λήψη τροφής ή υδατανθράκων.

Οσον αφορά τις χρόνιες επιπλοκές, αυτές έχουν σχέση με:

1. Την προσβολή των τριχοειδών και προτριχοειδών αγγείων, δηλαδή, τη διαβητική μικροαγγειοπάθεια, που με τη σειρά της προκαλεί:
Α. Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια: υπερπλασία των τριχοειδών στην επιφάνεια του αμφιβληστροειδούς και προσβολή της ωχράς κηλίδας, που οδηγούν σε απώλεια όρασης. (Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί τη συχνότερη αιτία τύφλωσης στον δυτικό κόσμο).
Β. Διαβητική νεφροπάθεια: προσβολή των νεφρών με βλάβες του σπειράματος, των αγγείων και του διάμεσου ιστού που μπορεί να οδηγήσουν σε νεφρική ανεπάρκεια.
Γ. Διαβητική νευροπάθεια μόνο ή πολυνευροπάθεια ή νευροπάθεια του αυτόνομου νευρικού συστήματος. Συχνά εμφανίζεται απώλεια της αισθητικότητας (αρχικά στα κάτω άκρα) και στυτική δυσλειτουργία.

2. Την εμφάνιση αρτηριοσκλήρυνσης νωρίτερα και σοβαρότερης μορφής από ό,τι σε μη διαβητικούς. Προσβολή αρτηριών μεσαίου και μεγάλου μεγέθους, που έχει ως αποτέλεσμα:
Α. Στεφανιαία νόσο, που μπορεί να οδηγήσει σε στηθάγχη ή οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου.
Β. Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, κυρίως ισχαιμικού τύπου.
Γ. Περιφερική αγγειακή νόσο.

ΕΛΕΓΞΤΕ ΤΟ ΣΑΚΧΑΡΟ
Σήμερα, όλοι οι ειδικοί ενθαρρύνουν τα άτομα με διαβήτη να αναλάβουν σημαντικό μέρος της ευθύνης για την υγεία τους. Τα παροτρύνουν να δίνουν μεγάλη προσοχή στη δίαιτά τους και να εξετάζουν τακτικά το αίμα και τα ούρα τους, ώστε να παρακολουθούν την πρόοδό τους.

Ετσι, το τετράπτυχο πρόληψη - ενημέρωση - εκπαίδευση - αποδοχή είναι για όλους μας κανόνας για να μη φοβόμαστε τον διαβήτη, αλλά για τους ασθενείς ένας τρόπος για να μάθουν να ζουν ελέγχοντάς τον. Η ενημέρωση παίζει πολύ σημαντικό ρόλο, καθώς, όπως επισημαίνει ο δρ Χρήστος Σπ. Ζούπας, «μόνο το 20% των ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη ρυθμίζεται ικανοποιητικά και παρακολουθεί συστηματικά το σάκχαρό του. Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι ο σακχαρώδης διαβήτης είναι η πιο γρήγορα αναπτυσσόμενη χρόνια πάθηση στον κόσμο. Είναι πράγματι η σύγχρονη μάστιγα της εποχής μας, αφού 250 εκατ. άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο πάσχουν από αυτόν και το 2025 αναμένεται να φτάσουν στον αστρονομικό αριθμό των 350 εκατ. Αυτό σημαίνει ότι σήμερα δεν υπάρχει άλλο χρόνιο νόσημα που να αναπτύσσεται τόσο γρήγορα παγκοσμίως. Και το σημαντικότερο είναι ότι το 50% των ανθρώπων που το ανακαλύπτουν σε μεγάλη ηλικία ήδη έχουν αρχίσει να έχουν κάποια από τις επιπλοκές του διαβήτη και δεν το ξέρουν. Αρα λοιπόν, αυτό που συμβάλλει τόσο πολύ στη μεγάλη ανάπτυξη και εκδήλωση του διαβήτη είναι, πρώτον, η ηλικία την οποία δεν μπορείτε να επηρεάσετε, δεύτερον, η παχυσαρκία που αποτελεί τον σημαντικότερο επιβαρυντικό παράγοντα για την εμφάνιση του διαβήτη και, τρίτον, η κληρονομικότητα».

Αλλάξτε φιλοσοφία
Ο διαβητικός ασθενής παρατηρεί ένα σύνολο αλλαγών στη ζωή του, που επιδρούν σημαντικά στην ψυχολογία του αλλά και στο σώμα του. Ετσι, χρειάζεται ψυχολογική υποστήριξη για να συνεργάζεται σωστά και να διατηρεί το σχήμα της θεραπείας του, τον αρμόζοντα στην κατάστασή του τρόπο ζωής (άσκηση, διατροφή), ώστε να αποφεύγει ή να μετριάζει την ένταση των χρόνιων επιπλοκών, οι οποίες σε παραμελημένους ασθενείς έπειτα από κάποια χρόνια τείνουν να γίνουν τόσο σοβαρές, ώστε να υπάρχει κίνδυνος για τη ζωή τους.

«Κλειδί», η ινσουλίνη
Πρέπει να ξέρουμε ότι η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη αποφασιστικής σημασίας για τη διατήρηση της υγείας. «Η πιο απαραίτητη ορμόνη στη ζωή του ανθρώπου. Είναι το “κλειδί” της ζωής μας. Η ινσουλίνη δεν είναι φάρμακο, είναι η ορμόνη της ζωής, και κάποια στιγμή σχεδόν όλοι οι διαβητικοί χρειάζονται να κάνουν ινσουλίνη» λέει ο δρ Χρήστος Ζούπας.

Το πάγκρεας, ο μεγάλος αδένας που βρίσκεται πίσω από το στομάχι, πρέπει να παράγει αυτήν την ουσία που σταματά την αύξηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Η γλυκόζη του αίματος προέρχεται από την πέψη της τροφής και τις χημικές μετατροπές στις οποίες αυτή υποβάλλεται από το ήπαρ. Ενα μέρος της γλυκόζης αποθηκεύεται και ένα άλλο χρησιμοποιείται για ενέργεια. Τα μόρια της ινσουλίνης έχουν ένα μοναδικό σχήμα που τους επιτρέπει να δεσμεύονται σε ειδικές θέσεις (ή υποδοχείς) στην επιφάνεια των κυττάρων σε ολόκληρο το σώμα. Δεσμευόμενη σε αυτούς τους υποδοχείς η ινσουλίνη κάνει τα κύτταρα να αφαιρούν γλυκόζη από το αίμα και επιπλέον τα εμποδίζει να διασπούν τις πρωτεΐνες και το λίπος.

Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί μια πάθηση που δημιουργεί ιδιαίτερα προβλήματα στην καθημερινή ζωή των διαβητικών και απαιτεί καθημερινή σωστή ρύθμιση των επιπέδων της γλυκόζης του αίματος με κατάλληλη δίαιτα, αντιδιαβητικά δισκία ή την εξωγενή χορήγηση ινσουλίνης.

«Δεν πρέπει ο κόσμος να φοβάται την ινσουλίνη, αλλά θα πρέπει να αναζητεί μία ώρα νωρίτερα να κάνει χρήση της, όταν το σάκχαρό του δεν ρυθμίζεται με τα χάπια. Από τη στιγμή που θα χρησιμοποιήσεις ένα ή δύο χάπια και τα αποτελέσματα είναι πενιχρά και το σάκχαρο είναι πάνω από 150 νηστικός και 200 φαγωμένος, αν δεν κάνεις ινσουλίνη, θα καταστραφείς. Ολοι αναζητούν το μαγικό χάπι, αλλά μαγικά χάπια στην εποχή μας δεν υπάρχουν. Η ινσουλινοθεραπεία είναι η βασικότερη και η πιο αναγκαία θεραπευτική μέθοδος για κάθε διαβητικό. Είναι το μόνο μέσο που έχουμε σήμερα για να μπορέσουμε να προφυλάξουμε όλον αυτόν τον κόσμο από τις χρόνιες επιπλοκές του διαβήτη».
ΣΟΦΙΑ ΔΙΓΕΝΗ-ΚΟΛΙΟΤΑΣΗ

Η IP σου είναι

Sign by Danasoft - Get Your Free Sign