Μετάφραση Λειτουργικών Κειμένων

Δημητριάδος Ιγνάτιος:

"Σήμερα ο Χριστός θα μιλούσε τη γλώσσα των νέων"

Συνέντευξη στον Νίκο Παπαχρήστου

«Εάν σήμερα ερχόταν ο Χριστός θα μιλούσε τη γλώσσα σας». Έτσι απάντησε ο Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος σε σχετικό ερώτημα που του έθεσαν νέοι οι οποίοι του μετέφεραν τον προβληματισμό τους για την γλώσσα των λειτουργικών κειμένων. Ο Δημητριάδος Ιγνάτιος, σε συνέντευξή του στο Αmen.gr, υποστηρίζει ότι είναι πλέον κατανοητή από όλους η ανάγκη να εξετασθεί το γλωσσικό ζήτημα αλλά αυτό πρέπει να γίνει με προσοχή και με στόχο μια κοινά αποδεκτή μετάφραση της θείας λειτουργίας. Υπενθυμίζει ότι σε άλλες Ορθόδοξες Εκκλησίες έγινε αυτό το βήμα και ξεκαθαρίζει ότι δεν υπάρχει Κανονικό πρόβλημα αφού στην Ορθόδοξη Ιεραποστολή μια από τις πρώτες ενέργειες είναι η μετάφραση των λειτουργικών κειμένων ώστε αυτά να γίνονται κατανοητά από τους πιστούς.

Οι απόψεις που διατυπώνει ο Μητροπολίτης Δημητριάδος στην συνέντευξή του, προσθέτουν στο δημόσιο διάλογο που ξεκίνησε μέσω του Amen.gr και όπως φαίνεται και από τα μηνύματα που λαμβάνουμε, η πρωτοβουλία αυτή βρίσκει τη θετική ανταπόκριση σας.

Ακολουθεί η συνέντευξη που παραχώρησε ο Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος στον Νίκο Παπαχρήστου:

Νίκος Παπαχρήστου: Σεβασμιώτατε, θα ήθελα μια πρώτη τοποθέτησή σας αναφορικά με την πρωτοβουλία του Μητροπολίτη Πρεβέζης να καθιερώσει την απόδοση της θείας λειτουργίας στη δημοτική και για την αντιμετώπιση του ζητήματος από τη Διαρκή Ιερά Σύνοδο, της οποίας είστε μέλος. Φαίνεται πως ξεκίνησε μια συζήτηση…

Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος: Όπως είπατε ουσιαστικά ξεκίνησε μια συζήτηση. Πρόκειται πλέον για έναν διάλογο που θα έλεγα ότι ήδη έχει ξεκινήσει στα πλαίσια της Εκκλησίας μας. Γίνεται σε πολλές περιπτώσεις είτε με αλληλογραφία, είτε με κείμενα που δημοσιεύονται, είτε και σε τοπικό επίπεδο, σε Μητροπόλεις, όπου κυρίως νέοι άνθρωποι θέτουν αυτό το ζήτημα, της κατανοήσεως των λειτουργικών κειμένων. Και βεβαίως και με την προσπάθεια του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Νικοπόλεως και Πρεβέζης Μελετίου ο οποίος ουσιαστικά επέτρεψε σε ιερείς του να έχουν πλέον μια θεία λειτουργία στη γλώσσα που οι άνθρωποι κατανοούν στον τόπο μας.

Είναι ένα πολύ μεγάλο θέμα. Η Σύνοδος το εξετάζει πολύ σοβαρά. Προτάσσει την ενότητα της Εκκλησίας μας. Την τάξη που πρέπει να επικρατεί στις Ακολουθίες μας, αλλά βέβαια δεν αρνείται ότι πλέον αυτό το θέμα θα πρέπει να συζητηθεί και να αντιμετωπιστεί.

Ν.Π.: Αναφερθήκατε στην ενότητα της Εκκλησίας. Παρόμοια αναφορά υπάρχει και στο ανακοινωθέν της ΔΙΣ. Μα απειλείται η ενότητα της Εκκλησίας από την χρήση της δημοτικής γλώσσας, της κοινής καθομιλουμένης ελληνικής γλώσσας;

Μητρ.Δημητριάδος: Εάν και εφόσον αυτό, τυχόν επιβληθεί με τρόπο που θα φέρει αντιδράσεις… Ξέρετε ότι έχουμε κάποιες εμπειρίες στη ζωή της Εκκλησίας μας. Θέλω να σας θυμίσω, είμαστε βέβαια πολύ νεότεροι όλοι, αλλά αν διαβάσουμε την Εκκλησιαστική Ιστορία θα δούμε τι συνέβη στην Ελλάδα όταν πρωτοσυζητήθηκε η μετάφραση της Καινής Διαθήκης. Δυστυχώς χύθηκε ακόμα και ανθρώπινο αίμα στους δρόμους της Αθήνας εκείνη την εποχή. Καταλαβαίνεται λοιπόν ότι κάθε τι που έρχεται μέσα στον χώρο της Εκκλησίας και που μάλιστα έχει να κάνει με αυτόν τον αναμφισβήτητα τον μεγάλο θησαυρό που λέγεται Ορθόδοξη Λατρεία μας, πρέπει να γίνει με πολύ σύνεση, με πολύ προσοχή και εφόσον όντως αποδειχθεί ότι είναι απόλυτα αναγκαίο και ωφέλιμο για τη ζωή της Εκκλησίας μας.

Ν.Π.: Σεβασμιώτατε, σας προβλημάτισε ως ΔΙΣ το ενδεχόμενο μια αλλαγή να οδηγήσει σε προβλήματα μεγαλύτερα από τα «Ευαγγελικά», αντίστοιχες ίσως, με το «ημερολογιακό»;

Μητρ.Δημητριάδος: Κυρίως αυτό που είδα ότι απασχολεί και τον Μακαριώτατο αλλά και τα μέλη της Συνόδου είναι μήπως δοθεί η ευκαιρία να γίνουν πολλές παρόμοιες προσπάθειες που θα οδηγήσουν σε πολλές μεταφράσεις ή μεταγλωττίσεις αν θέλετε καλύτερα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να ελεγχθεί αυτή η κατάσταση. Άρα εάν γίνει κάτι θα πρέπει να γίνει σοβαρά, θα πρέπει να γίνει με προϋποθέσεις και μάλιστα ό,τι γίνεται σήμερα με την μετάφραση της Καινής Διαθήκης που φέρνει την εγκυρότητα της εγκρίσεως του Πατριαρχείου μας ή της Ιεράς Συνόδου μας. Άρα αυτό που μας απασχολεί είναι να μην υπάρξει κάτι που θα διαταράξει αυτή την ευταξία που έχουμε στην Εκκλησία μας με αποτελέσματα που δεν θα μπορούμε κάποια στιγμή να ελέγξουμε…

Ν.Π.: Δεδομένου όμως ότι η θεία λατρεία αποτελεί καθημερινή πρακτική, μήπως θα έπρεπε η διοίκηση της Εκκλησίας να κινηθεί με γρηγορότερους ρυθμούς προκειμένου να αντιμετωπίσει ένα ζήτημα που θέτουν πολλοί πιστοί, ότι δηλαδή η αδυναμία κατανόησης των λειτουργικών κειμένων τους κάνει να αισθάνονται ότι απλά παρίστανται, χωρίς να συμμετέχουν στη λατρεία…

Μητρ.Δημητριάδος: Νομίζω ότι όλοι πλέον έχουν αντιληφθεί την ανάγκη να ασχοληθούμε με αυτό το θέμα. Ξέρετε όμως οι ρυθμοί στην Εκκλησία μας δεν είναι πάντοτε αυτοί που είναι στην εποχή μας. Και εγώ δεν διαφωνώ με τους ρυθμούς της Εκκλησίας. Όλα τα θέματα θέλουν χρόνο, πρέπει να ωριμάσουν σωστά. Βρισκόμαστε, βλέπετε, σε μια παράδοξη κατάσταση. Για παράδειγμα όταν μιλάμε για μετάφραση σε άλλες γλώσσες αυτό είναι απόλυτα κατανοητό. Γι’ αυτό η Εκκλησίας μας το έκανε πάντοτε και το κάνει στην Ιεραποστολή της.

Επίσης, είναι Εκκλησίες οι οποίες έχουν το μεγάλο ευεργέτημα, εγκαίρως να έχουν πάρει τα μέτρα τους όπως για παράδειγμα στην Ορθόδοξη Εκκλησία της Σερβίας όπου ο μακαριστός Ιουστίνος Πόποβιτς, ο γνωστός Αρχιμανδρίτης και για πολλούς άγιος άνθρωπος, μετέφρασε ο ίδιος στα σύγχρονα σερβικά τη θεία λειτουργία, στη γλώσσα που οι άνθρωποι κατανοούσαν. Στην αρχή η Σύνοδος της Σερβίας επιφυλάχθηκε να την αποδεχθεί. Σήμερα επίσημα πλέον σε όλη της Εκκλησία της Σερβίας τελείται η Θεία Λειτουργία του αειμνήστου Ιουστίνου Πόποβιτς. Στη Ρουμανία επίσης έγινε έγκαιρα η μετάφραση και οι Ρουμάνοι πιστοί κατανοούν απόλυτα ότι τελείται στη θεία λειτουργία.

Αυτό δεν ισχύει απόλυτα στην Ελλάδα, λόγω ότι έχουμε μεν τον μεγάλο θησαυρό που λέγεται ελληνική γλώσσα… Όταν γράφτηκε η θεία λειτουργία στην γλώσσα μας ήταν απόλυτα κατανοητή. Πέρασαν από τότε πολλά χρόνια. Υπήρξε περίοδος στην τουρκοκρατία που δεν μπορούμε να πούμε ότι ήταν κατανοητή αλλά δεν έπαψε να λειτουργεί και να λειτουργείται ο λαός μας. Άρα διασώζεται το μυστήριο μας έτσι και αλλιώς…

Στην εποχή μας, βεβαίως, και κυρίως οι νέοι σήμερα θέτουν ουσιαστικά το θέμα και μάλιστα πολλές φορές και απλοϊκά με ρωτούν “εάν ο Χριστός σήμερα ερχόταν ανάμεσα μας, ποια γλώσσα θα μας μιλούσε και σε ποια γλώσσα θα προσευχόταν μαζί μας;”. Είναι καταλυτικός ο λόγος τους. Και πάλι όμως θα πρέπει να το κάνουμε με τρόπο που να διατηρήσουμε το μυστήριο, να συγκροτήσουμε σωστά τα πράγματα, ώστε να μην έχουμε κραδασμούς και είμαι βέβαιος ότι το Άγιο Πνεύμα θα φωτίσει τελικά να πάρουμε την πιο σωστή απόφαση που πρέπει για την Εκκλησία μας. Εξάλλου είμαι πεπεισμένος ότι δεν θα λυθούν όλα τα προβλήματα από την μια στιγμή στην άλλη εάν θα έχουμε μια καλή μετάφραση ή μεταγλώττιση. Χρειάζεται ποιμαντικός αγώνας, χρειάζεται πνευματικότητα και αγιότητα και νομίζω πως αυτό που ο Άγιος Νικοπόλεως ξεκίνησε, θα δούμε πως θα προχωρήσει, τι αποδοχή θα έχει στο λαό του και αυτό θα μετρήσει πάρα πολύ και σε υπόλοιπες περιοχές της Ελλάδος.

Ν.Π.: Σεβασμιώτατε, δεν θα αποφύγω την ερώτηση. Τι απαντάτε στα παιδιά που σας ρωτούν σε τι γλώσσα θα μας μιλούσε σήμερα ο Χριστός;

Μητρ.Δημητριάδος: Τους απήντησα όταν με ρώτησαν ότι είμαι βέβαιος ότι θα τους μιλούσε τη δική τους γλώσσα. Εξάλλου δεν υποτιμώ καθόλου τη γλώσσα μας σήμερα που έχει και αυτή τα δικά της χαρίσματα, έστω και αν έχει τις δικές της δυσκολίες. Άλλωστε σε κατασκηνώσεις που έγινε το τόλμημα, παραδείγματος χάριν, τα παιδιά μας να διαβάσουν το απόδειπνο στην καθομιλουμένη, για πρώτη φορά κατάλαβαν τις έλεγαν στην προσευχή τους -και επιτρέψτε μου να σας πω- και συμμετείχαν ουσιαστικά.

Αντιθέτως όταν προσπαθούσαμε να διδάξουμε το κείμενο που σήμερα υπάρχει για το απόδειπνο, πρέπει δυστυχώς να σας πω, θα σας το ομολογήσω, ότι ούτε οι ομαδάρχες μας δεν μπορούσαν να το διαβάσουν σωστά.

Ν.Π.: Φαντάζομαι το ζητούμενο είναι η συμμετοχή και όχι απλά η παρουσία…

Μητρ.Δημητριάδος: Ακριβώς, η ουσιαστική συμμετοχή, η οποία όμως προϋποθέτει και την πίστη, προϋποθέτει και την μυστηριακή ζωή αλλά οπωσδήποτε κανείς δεν αμφιβάλει ότι προϋποθέτει και αυτήν την κατανόηση που βεβαίως ουδείς Κανόνας έχει εμποδίσει μέχρι τώρα. Γι’ αυτό και ο Άγιος Νικοπόλεως στη Σύνοδο ρώτησε εάν υπάρχει Κανόνας που να απαγορεύει. Φυσικά δεν υπάρχει διότι έτσι λειτουργούμε στην Ιεραποστολή εξάλλου. Μεταφράζουμε πάντοτε τη θεία λειτουργία για να είναι κατανοητή στους ανθρώπους που ερχόμαστε να τους φέρουμε τον Χριστό.

Ν.Π.: Σεβασμιώτατε, σας ευχαριστώ πολύ για τις ενδιαφέρουσες απόψεις που μοιραστήκατε μαζί μας.

Μητρ.Δημητριάδος: Σας ευχαριστώ και εγώ για την ευκαιρία που μου δώσατε.

ΠΗΓΗ:http://www.amen.gr/